Lussebullar (szwedzkie "Bułeczki św. Łucji")

Przepis  i wykonanie z ubiegłego roku, a że 13 grudnia już niedługo, więc i ja dodaję swój przepis. Przepis ten podany mi został ze Szwecji , linią rodzinną, od rodowitej szwedki, ja tylko urozmaiciłem go dodaną do ciasta, suszoną goją, imitującą krople krwi.

Składniki

Proporcje na 32 bułeczki.

* 75 dag mąki;

* 20 dag masła albo margaryny;

* 500 ml mleka;

* 1g szafranu;

* 5dag drożdży;

* mała łyżeczka soli;

* 15 dag cukru;

* 3 łyżki stołowe letniej wody;

* 2 jajka;

* 15 dag rodzynek (do rozmieszania w cieście i dekoracji później);

* 1 jajko do posmarowania przed pieczeniem.

Opcjonalne dwie łyżki suszonych owoców goji.
Wykonanie.

Rozpuścić masło, dodać mleko (temp 37 stopni,dodać szafran roztarty z cukrem, dodać drożdże, ruszone uprzednio w letniej wody, wymieszać, dodać jajko, dokładnie wymieszać. Przesianą mąkę dodać do zaczynu, dodać 4 /5 ilości rodzynek (bez uprzedniego moczenia, wystarczy przelać wodą ciepłą dla ewentualnego usunięcia zanieczyszczeń), dokładnie wyrobić. Można dodać też goję. Pozostawić do wyrośnięcia na ok. 1,5 godziny. Jeszcze raz wyrobić, zrobić wałek, podzielić na 16 części, z kolei każdą 1/16 podzielić na 2, wykonać wałeczek dł. 10-15 cm,

w końce wałeczków wcisnąć dość głęboko po rodzynce formować w kształt litery „S”.

Ułożyć na blasze, w odstępach 3-5 cm, wyłożonej papierem do pieczenia, posmarować rozbełtanym jajkiem.

 Pieczenie: 10 - 12 min. w temp. 225° C. Z termoobiegiem zmniejszyć o 20 ° C.

Surströmming (kiszony śledź) po polsku

 Było wydanie wykonane w Szwecji słynnego śledzia, teraz wersja polska. Która lepsza, trudno powiedzieć, przyznam, że mnie smakowały obie, a właściwie trzy wersje, licząc z ikrą, cztery. Zaproszonym, do degustacji i ciekawych  tego przysmaku, nie wszystkim przypadł śledzik do gustu, ale stwierdzili zgodnie, że wersja z ziemniakami nafaszerowanymi, bardziej "podchodziła", była  właśnie bardziej "polska" i zjadliwa.

Składniki.

* puszka Surströmming'ów;
* 8 ziemniaków wielkości jajka klasy M-S;
* 4-6 szalotek;
* 3/ 4 - 1 łyżeczki pieprzu czarnego lub zielonego, świeżo zmielonego;
* 400ml jogurtu gęstego (użyłem Grecki);
* 100 ml dżemu z żurawin do mięsa lub borówek(!); ¹]
* 1 batat; ²]
* 4 placki tortilli; ³]
* 1-2 l zimnej, przegotowanej wody.
Oraz …
* minimum 4 butelki (poj. 0,5) piwa.
                                             ------
¹] – możesz zastąpić 5 dag żurawiny suszonej, zmiksowanej (po 5 minutowej kąpieli we
wrzątku) z dodatkiem soku z połowy cytryny;
²] – u nas odmiana stosowanych w Szwecji ziemniaków jest niedostępna;
³] – przed nakładaniem farszu spryskaj lekko wodą i podgrzej np. w mikrofalówce, żeby była 
bardziej „plastyczna”.

Wykonanie.

Puszkę z śledziami należy schłodzić przed otwarciem, ale nie w zamrażarce(!)

Ziemniaki ugotuj w mundurkach, w normalnie osolonej wodzie. Po wystudzeniu przetnij na pół i połówki maksymalnie wydrąż. Szalotki pokrój bardzo drobno, jogurt wymieszaj z pieprzem.

Osobno w osolonej wodzie ugotuj bez obierania, batata, ale uważaj by go nie rozgotować, czas gotowania ok 20-25 minut. Sprawdzaj patyczkiem, gdy już lekko wchodzi w miąższ, odcedź i przepłucz zimną wodą, pokrój w 0,5 -1 cm plastry.

Otwórz szeroko okno, włącz wszystkie wyciągi, zamknij drzwi kuchenne

Jedną komorę zlewozmywaka wypełnij do 3/4 zimną wodą ,włóż puszkę i trzymając ją pionowo  zrób dziurkę, wypuszczając w ten sposób z niej gaz powstały podczas zamkniętej fermentacji, kilkakrotnie naciśnij denka by maksymalnie wypuścić gaz i wylać nieco soku. Nie wyjmując puszki spuść wodę, otwórz puszkę do końca, wylej resztę soku wypłucz lekkim strumieniem zimnej wody zawartość puszki, następnie przepłucz połową zimnej wody przegotowanej. I tu kończy się w zasadzie „perfumowanie kuchni”.

Jeśli masz puszkę filetów, pozostaje tylko oddzielić je od skórki, jeśli całe, trzeba dokonać pełnego patroszenia (ikra jest super pyszna(!!).

Śledziki są bardzo delikatne, tak więc przy obrabianiu trzeba wszystkie czynności wykonać delikatnie. 

 Po zakończeniu można opłukać fileciki resztą wody, ale nie jest to niezbędne, jeśli obróbce podlegały fileciki.

Samo „wykończenie” podaję w fotkach: te musiałem zjeść, by sprawdzić swoją wersję

tu wersja z pyszną ikrą ,

 a tu już reszta w tym w tortilli:

P.S.

Cały użyty sprzęt przemyj zimną wodą z dodatkiem środków używanych, tak samo komorę zlewozmywaka, następnie wlej letnią wodę do komory, dolej pół butelki octu spirytusowego, wrzuć użyty sprzęt, pozostaw na ok 30 minut. To wystarczy. Jeśli użyta była deska drewniana … należy ją od razu wyrzucić.

Zapiekanka z mięsem (Köttfärspaj)Birgitty

Podczas krótkiego pobytu u zamorskiej rodzinki wspaniała Pani Domu sporządzała doskonałe szwedzkie przysmaki, w tym jeden pozwoliła mi sporządzić własnoręcznie, bacznie obserwując moje zmagania z rybną "aromatyczną" zawartością puszki. Przepis wstawiłem wcześniej.
 Dzisiaj wstawiam Jej specjał, przez Nią wykonany , przyznając bez kokieterii, że jest to naprawdę doskonałe danie, nie tylko jako przekąska.

Składniki.Proporcje dla 5 osób

Ciasto:
* 30dag mąki pszennej;
* 12,5 dag masła;
* 2-3 łyżki stołowe zimnej wody.
Wypełnienie:
* 40 dag mięsa mielonego (dowolne);
* 2 łyżki masła;
* 2 średnie cebule;
* 20 dag pokrojonych w cienkie plasterki pieczarek;
* 1 owoc papryki;
* ½ łyżeczki soli;
* -pieprz do smaku;
* 3 jajka;
* 300 ml śmietany;

* ½ łyżeczki majeranku, lub bazylii;
* 20 dag sera żółtego startego na grubo.

oraz:

forma aluminiowa do zapiekanek (foto) lub tortownica śr. 25 -30 cm

Wykonanie.

Z podanych składników zagnieć ciasto, masło uprzednio doprowadzając do stanu półpłynnego. Zawiń w folię, wstaw do lodówki na 30 minut.
Mięso przesmaż z połową tłuszczu aż porozdziela się na drobne grudki; osobno przysmaż na reszcie masła; cebulę, dodaj pieczarki, oba składniki podsmaż nieco, odparowując sok z pieczarek.

Połącz mięso z pieczarkami i cebulą, dodaj pokrojoną w cienkie piórka paprykę, dopraw solą, pieprzem, dodaj majeranek lub bazylię, wymieszaj dokładnie całość, dodaj ¾ ilości sera, wymieszaj.

Formę do zapiekania wyłóż rozwałkowanym ciastem, wypełnij sporządzonym farszem.

Roztrzep dokładnie śmietanę z jajkami dodaj pozostały ser, wylej na farsz, rozprowadź równomiernie.

Zapiekaj ok. 45 minut w temperaturze 200 º C, w dolnej części piekarnika.

Łosoś dla Birgitty

Dwa lata temu z maluśkim haczykiem, w grudniu '11, przekazałam Wam swój przepis na łososia, robionego już w kraju. Czas w końcu spełnić obietnicę i wstawić przepis na swojego pierwszego w życiu łososia, co czynię. Który lepszy, tu jest problem. Zaiste, to tak samo jak z utratą dziewictwa, jednemu zapada w pamięci ten pierwszy raz inny pragnie jak najszybciej zapomnieć. W tym przypadku raczej nie mam się czego wstydzić, tak wizualnie jak i smakowo, a Pani Domu obdarowana moim „wyczynem kulinarnym” była zachwycona. Nieskromnie powiem, mnie też moje oko i kubki smakowe dały „5”, szóstki nie dostałem, by mi nie odbiło,... hmhm ... może to i lepiej.

Składniki.

* 1,5 kg łososia (duży filet);
* 10 dag marchwi;

* 10 dag korzenia pasternaku;

* 5-10 dag cebuli;

* 30 dag pieczarek;

* 10 dag masła (bardzo mocno schłodzonego!);

* 1 owoc papryki;

* 1 por (odcinek )wielkości 10-15 cm;

* 1 limonka;

* 150 ml śmietany do zup/sosów;

sól, pieprz czarny mielony, tymianek, czosnek granulowany;

* 10-12 małych ziemniaków;

oraz odpowiedniej wielkości naczynie do zapiekania.
Wykonanie.

Ziemniaki ugotuj na ¾ ( czyli nie dogotuj) w mundurkach, obierz, przekrój na połówki.

Łososia podziel w poprzek na porcje/płaty grubości 2,5-3,0 cm, skrop sokiem z limonki, posyp lekko solą, pieprzem i tymiankiem (ilość niezbyt dużo).

UWAGA:Uwzględnij jeszcze ilości przypraw dodanych do śmietany(!). Marchew i pasternak pokrój w cienkie (do 1mm) plasterki, rozłóż na dnie naczynia do zapiekania.

Pieczarki pokrój w plasterki 1-2 mm, ⅔ ilości wymieszaj z pokrojoną w piórka papryką i rozłóż równomiernie cienką warstwą na marchewce i pasternaku.

Cebulę pokrój w 2 mm plastry i poprzekładaj nią filety dodając plasterki masła (dlatego w składnikach podałem żeby dobrze schłodzić), które następnie ułóż lekko ukośnie na sporządzonym z jarzyn „podkładzie”, w formie do zapiekania. Pozostałe pieczarki wymieszaj z porem pokrojonym w dość grube półplasterki, i posyp po wierzchu całość.

Polej wszystko śmietaną z dodatkiem soli, pieprzu i tymianku, całość obłóż połówkami ziemniaków.

Przykryj folią, zapiekaj ok 30 min w temp. 180º C, zdejmij folię i zapiekaj jeszcze ok 10 min, do zbrązowienia ziemniaków.

 

Smacznego.

Pokusa Janssona (szw. Janssons frestelse )

 Podczas pobytu w Szwecji, Pani Domu uraczyła mnie kilkoma narodowymi potrawami. Jedną z nich już podałem, łącznie z dokładnym i wiernym opisem, dziś druga z kilku potraw.

 Niestety, fotorelacji nie będzie, po prostu sporządzona została pod naszą męską nieobecność, wypadu na ryby.

 Muszę przyznać, że zasiadałem do stołu z nieco mieszanym uczuciem, ze względu na (jak dla mnie) dziwny skład, ale skończyło się na tym, że całość znikła z naczynia , w większej części za moją przyczyną i to wcale nie z winy piwa, którego wypiłem tylko jeden kufelek. Po raz kolejny stwierdziłem wówczas, że kuchnia szwedzka nie jest wcale dziwaczna, a przynajmniej nie bardziej niż nasza i jednakowo smaczna, ba, jest wprost pyszna.

 Składniki. 

( na solidne 4 porcje)
* 2 duże cebule;
* 1 kg ziemniaków;
* 2 pudełeczka (ansjovisfileer) anchois;¹)
* 200 ml śmietany;

* 100 ml mleka;
* 2 łyżki tartej bułki;
* 2 łyżki masła.

               ----------------------------

¹) – zamiennie można sardynki, ale czy to będzie to samo, nie wiem, anchois ma ten specyficzny smak.

Wykonanie.

Wysmaruj formę lekko masłem, obsyp lekko tartą bułką.
Pokrojoną w cienkie plasterki cebulę podsmaż ok 10 minut.
Ziemniaki pokrój w słupki.(mniej więcej na grubość prawie czterech złożonych zapałek).
Wymieszaj podsmażoną i wystudzona nieco cebulę, anchois (pokrojone na małe kawałeczki) i z  ziemniakami, i włóż do wysmarowanej formy do zapiekania.
Uwaga: dolną warstwę i górną stanowią ziemniaki; anchois z cebulą i częścią ziemniaków warstwę środkową.
Połową odmierzonej porcji śmietany i mleka z domieszką 3 łyżeczek sosu z puszek anchois, polej całość, na wierzchu rozłóż masło.
Posyp tartą bułką i zapiekaj ok. 30 minut w temperaturze 220°C.(z termo-obiegiem).
Następnie resztę zmieszanego mleka ze śmietaną polej zapiekankę dookoła, jak najbliżej brzegu formy.
Wstaw zapiekankę jeszcze na 15-20 minut, zapiekaj do uzyskania złocisto-brązowej powierzchni.

Najlepszym dodatkiem ... piwo.

Śledź po szwedzku- Surströmming

 Podczas wypadu do Szwecji, zapytany przez Gospodarzy, na co mam chęć, odpowiedziałem zaskakując Ich: szwedzkiego śledzia ale takiego  ... mało pachnącego.  Okazało się ze trafiłem idealnie w tzw"strefę czasową" ze swoją  zachcianką,  ponieważ można nabyć ten przysmak, akurat w tym okresie. Żeby się nie rozpisywać za bardzo, odsyłam Was do wujka google , wpiszcie hasło "szwedzki śledź".

 Poniżej podaję ilustrowany przepis, a właściwie jest to sposób wykonania, z jednoczesnym podaniem składników. Na moją gorącą prośbę, pozwolono mi własnoręcznie wykonać większość czynności, co widać na załączonej fotorelacji.

Surströmming (kiszony śledź), jest narodowym przysmakiem, który porównać można z naszymi bigosem, czy innymi niezjadliwymi potrawami dla obcokrajowców. Zapach może i nieco mało przyjemny ale wygląd i smak, ...wyborny. Zaskakujące jest zestawienie dodatków, a zresztą zobaczcie sami ...

Zawartość widocznej puszki została spożyta dwa dni później. Ciekawy jest sposób otwierania: trzeba tego dokonać w zanurzeniu puszki w wodzie. Po zrobieniu małego otworu i „wybuchu” czyli ujściu gazów, puszkę należy wyjąć z wody i otwierać można już normalnie.

Czasem przy otwarciu następuje "wodotrysk" zalewy, woda jest tym hamulcem i zatrzymuje fontannę.

Teraz następuje odzieranie śledzika ze skórki. Prawda, że kolor jest nawet przyjemny?

Można to robić bez narzędzia, ale nie każdy daje się łatwo "obedrzeć ze skory". Zwykły nóż jest nieco za ostry ..

... dlatego posłużyłem się drewnianym, do smarowania masłem, co uzyskało uznanie Pani domu i następne (dwa dni później) odzieranie ze skóry przez Nią odbyło się już przy pomocy drewnianego nożyka

Płaty podobne do tortilli służą jako podkład, na to po posmarowaniu masłem, kładzie się warstwę ziemniaków małych żółtych specjalnych, lekko słodkawych,( niestety nie znam nazwy tej odmiany, same nawet są bardzo smaczne!!) i układa się na nich śledziki.

Teraz pokrojoną w kosteczkę cebulę...

... jogurt grecki (jest gęsty i najlepszy!) ...

... konfitura z borówek, (można z żurawiny) bardzo mało słodka (jest w sklepach, pyyyyyszna!) .

po posypaniu lekko pieprzem całość zwija się w rulon, dodatkowo w folię spożywczą, pozostawiając otwartą część " czołową" z drugiej strony zawija/zamyka się by podczas konsumpcji nie nastąpił wyciek farszu.

I to wszystko jeśli chodzi samo przygotowanie.

Jedzenie trwało dużo szybciej i naprawdę , smak nie do podrobienia, po prostu pełne zaskoczenie, po prostu pyyyyszne.

Oczywiście do tego piwko, zupełnie normalna rzecz, był też kieliszeczek (może dwa?) szwedziej narodowej wódki, nazwy nie podam, ale to zrozumiałe.